Defibrylacja co to jest, kiedy się ją wykonuje i jak działa?

Nagłe zatrzymanie krążenia może wydarzyć się wszędzie – w domu, pracy, galerii handlowej albo na ulicy. To właśnie wtedy ogromne znaczenie ma szybkie rozpoczęcie resuscytacji oraz użycie defibrylatora AED. Wiele osób wciąż jednak nie wie, czym dokładnie jest defibrylacja, kiedy należy ją wykonać i kto może użyć defibrylatora. Na szczęście urządzenia te zostały zaprojektowane tak, aby mogły korzystać z nich także osoby bez wykształcenia medycznego.

Defibrylacja – co to jest?

Defibrylacja to procedura medyczna polegająca na dostarczeniu impulsu elektrycznego do mięśnia sercowego. Impuls ma za zadanie przerwać nieprawidłową aktywność serca i dać mu możliwość powrotu do prawidłowej pracy. Zabieg wykonuje się w przypadku wybranych zaburzeń rytmu, które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia.

Defibrylacja kojarzona jest z urządzeniami AED znajdującymi się w przestrzeni publicznej, które umożliwiają rozpoczęcie działań jeszcze przed przyjazdem ratowników. Dodajmy, że nie każde zatrzymanie krążenia wymaga wykonania defibrylacji – duże znaczenie ma rytm serca.

NZK – co to jest?

NZK, czyli nagłe zatrzymanie krążenia to stan, w którym serce przestaje skutecznie pompować krew. Organizm zostaje pozbawiony dopływu tlenu, a pacjent bardzo szybko traci przytomność. Objawy nagłego zatrzymania krążenia są dość charakterystyczne. Zazwyczaj dochodzi do wspomnianej już utraty przytomności, braku prawidłowego oddechu, braku reakcji na bodźce, sinienia skóry oraz sporadycznego łapania powietrza.

W takiej sytuacji należy natychmiast wezwać pomoc (numer alarmowy 112 lub 999) i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – ile ucisków należy wykonywać?

Podczas RKO zaleca się wykonywanie 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechów ratowniczych. Jeśli ratownik nie chce lub nie potrafi wykonywać oddechów, powinien prowadzić same uciski klatki piersiowej.

Uciski należy wykonywać:

• na środku klatki piersiowej,
• z częstotliwością 100-120 uciśnięć na minutę,
• na głębokość około 5-6 cm u osoby dorosłej.

RKO pozwala utrzymać minimalny przepływ krwi do mózgu i narządów do momentu użycia defibrylatora albo przyjazdu pogotowia.

Defibrylator – co to jest i do czego służy?

Defibrylator to urządzenie służące do analizy rytmu serca i wykonania defibrylacji w przypadku wystąpienia groźnych zaburzeń. Nowoczesne defibrylatory AED prowadzą użytkownika krok po kroku za pomocą komunikatów głosowych i wizualnych. Urządzenie samo analizuje rytm serca i informuje, czy wyładowanie jest potrzebne. Osoba udzielająca pomocy nie musi więc samodzielnie oceniać pracy tego narządu ani podejmować decyzji medycznych. Nie wszystkie defibrylatory wykonują wyładowania automatycznie. AED półautomatyczny po analizie rytmu zaleca nacisnąć przycisk wyładowania, natomiast AED automatyczny wykonuje wyładowanie samodzielnie – po wcześniejszym ostrzeżeniu.

Kto może użyć defibrylatora AED?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Defibrylatora AED może użyć praktycznie każdy świadek zdarzenia – nawet osoba bez wykształcenia medycznego. Urządzenia AED zostały zaprojektowane właśnie z myślą o osobach postronnych. Po otwarciu defibrylator wydaje jasne polecenia dotyczące:

• przyklejenia elektrod,
• bezpieczeństwa podczas analizy rytmu,
• wykonania ładowania,
• kontynuowania RKO.

W Polsce użycie AED przez osobę udzielającą pierwszej pomocy jest całkowicie legalne.

Jak użyć defibrylatora?

Obsługa AED jest naprawdę prosta. Po uruchomieniu urządzenia należy:

1. Przykleić elektrody zgodnie z ilustracją.
2. Nie dotykać poszkodowanego podczas analizy rytmu.
3. Wykonać wyładowanie, jeśli urządzenie wyda takie polecenie (AED półautomatyczny), albo odsunąć się i nie dotykać poszkodowanego, gdy AED automatyczny ostrzeże przed samodzielnym wyładowaniem.
4. Kontynuować resuscytację krążeniowo-oddechową.

Nowoczesne modele AED stosowane w przestrzeni publicznej często posiadają:

• komunikaty głosowe w języku polskim,
• podświetlane instrukcje,
• automatyczną analizę rytmu,
• testy sprawności urządzenia,
• tryb pracy dla dzieci i dorosłych.

Takie rozwiązania wykorzystuje również defibrylator AED i3 dostępny w ofercie Si-Cura.

Rytmy do defibrylacji – kiedy wyładowanie jest wskazane?

Defibrylacja wykonywana jest wyłącznie przy określonych zaburzeniach rytmu serca. Do rytmów defibrylacji zalicza się:

• migotanie komór (VF),
• częstoskurcz komorowy bez tętna (VT).

To właśnie migotanie komór i częstoskurcz komorowy bez tętna należą do najgroźniejszych rytmów występujących podczas NZK. W takich sytuacjach serce nie pompuje skutecznie krwi, mimo że aktywność elektryczna nadal występuje. Defibrylacja ma więc zresetować chaotyczną pracę mięśnia sercowego i umożliwić powrót prawidłowego rytmu.

Wskazania do defibrylacji obejmują dwa wymienione wyżej rytmy (VF i VT). Dodajmy jednak, że defibrylacji nie wykonuje się w przypadku asystolii oraz aktywności elektrycznej bez tętna.

Asystolia – co to jest?

Asystolia to całkowity brak czynności elektrycznej serca. Na monitorze widoczna jest wówczas charakterystyczna linia prosta. W przeciwieństwie do VF i VT asystolia nie jest rytmem do defibrylacji. W takiej sytuacji podstawą działania jest resuscytacja krążeniowo-oddechowa, podawanie leków przez personel medyczny, a także szybkie wezwanie pomocy.

Dlaczego szybka defibrylacja jest tak ważna?

W przypadku nagłego zatrzymania krążenia czas ma kluczowe znaczenie. Szanse przeżycia spadają z każdą minutą bez rozpoczęcia RKO i defibrylacji. Z tego powodu coraz więcej firm, szkół, urzędów, obiektów sportowych i galerii handlowych wyposaża się w nowoczesne defibrylatory AED.

Dobre urządzenie powinno być proste w obsłudze, niezawodne i gotowe do działania od razu po otwarciu. Właśnie dlatego duże znaczenie mają czytelne komunikaty głosowe, szybka analiza rytmu oraz regularne testy sprzętu.